Ga naar de hoofdcontent Pijl naar beneden icoon
Joos Vaessens

Joos Vaessens

directeur

Belangen-delen?

Sinds enige tijd vraag ik mensen in mijn omgeving welk gevoel het begrip belangenbehartiging bij hen oproept. Wat blijkt? Voor iedereen die ik het vraag kleeft er een negatieve associatie aan. Ik hoor termen als strijd, oppositie, ongelijke posities en 'jammer dat het noodzakelijk is'.

Emotionele achterstand

In mijn eigen gedachtenvorming stoei ik er al een tijdje mee. Hoe kan een negatief geladen begrip bijdragen aan een constructieve samenwerking waarin je samen werkt aan een oplossing? Je begint als het ware op een emotionele achterstand als je je belang komt behartigen.

Collage van een roze/rode taart uit papier geknipt. De taart is opgebouwd uit vier lagen. Op iedere laag staat het woord ‘BELANG’.
Illustratie: Leontine Hoogeweegen, www.tienstekenlab.nl

Polariseren, overtuigen

De kans dat gesprekken dan polariseren, dat je elkaar probeert te overtuigen of dat er daadwerkelijk strijd ontstaat, is groot. Mogelijk (of waarschijnlijk?) bereik je zo zelfs dat er in de toekomst onvoldoende rekening gehouden wordt met je belang.

Welles-nietes

Zo vertelde een vertegenwoordiger van een verzekeraar me dat ze graag met patiëntenvertegenwoordigers willen praten. Maar ze verzeilen te vaak in een welles-nietesdiscussie. Dat ligt niet alleen aan de partij die de belangen van de patiënt behartigt. Ook de verzekeraar is bezig om zijn belang te 'verdedigen'.

Verlies - verlies

Resultaat: de cliëntenorganisatie is boos. Ze ziet haar oordeel over de verzekeraar bevestigd en concludeert dat er nog meer tijd nodig is. Of dat het vechten tegen de bierkaai is. De verzekeraar trekt een vergelijkbare conclusie. En zo resulteert een potentiële win-win in een verlies-verlies.
Kortom: er klopt iets niet aan het veelgebruikte begrip: 'belangenbehartiging'.

Er zit kennelijk een diepe overtuiging dat er strijd geleverd moet worden om je perspectief te bereiken.

Joos Vaessens

Zonder strijd …

Er is wetenschappelijk gevalideerde kennis over hoe je constructief omgaat met het bij elkaar brengen van verschillende belangen: Mutual Gains Bargaining. Maar we gebruiken die kennis niet of nauwelijks. Er zit kennelijk een diepe overtuiging dat er strijd geleverd moet worden om je perspectief (doelen?) te bereiken.

Vertrekpunt

Het is vreemd dat het vertrekpunt van meet af aan niet bestaat uit:

  • interesse in elkaars perspectief;
  • zoeken naar mogelijkheden om wederzijdse belangen op elkaar aan te sluiten (de en/en-optie in plaats van de of/of-optie);
  • het inzicht dat je met behoud van je eigen belang rekening kunt houden met het belang van de ander;
  • en sterker nog: dat juist door belangen samen te brengen er meer winst te behalen valt.

Belangen-delen

Het is mijn stellige overtuiging dat de kans dat ieders belangen echt behartigd worden aanzienlijk toeneemt als we een ander psychologisch vertrekpunt hebben. Vervang het begrip belangenbehartiging door belangen-delen.
Ik vraag de komende tijd in mijn omgeving welk gevoel 'belangen-delen' geeft. Wie doet mee? 

Wil je ideeën uitwisselen over belangen-delen?

Joos Vaessens gaat graag met je in gesprek

Neem contact op