Ga naar de hoofdcontent Pijl naar beneden icoon
Jolanda van Dijk

Jolanda van Dijk

adviseur organisatieontwikkeling

Goede vragen op weg naar antwoorden

Hoe start je de zoektocht naar potentiële vrijwilligers?

"Mensen verbinden zich niet meer aan een organisatie", verzucht bestuurder Rachied. "Ze willen afgebakende klussen. Of tijdelijk, tot ze een betaalde baan hebben." Minke vult aan: "Of ze tonen belangstelling, maar zijn alweer vertrokken voor ze beginnen."

Je ziet een collage. Op een wit vlak staan vier figuren, geknipt uit gekleurd papier. Eén groene krokodil. Daaronder de tekst: potentiële vegetariër? Een oranje vis in blauw water. Daaronder de tekst: potentiële vogel? Een balletdanseres in paarse tutu, op roze spitzen. Daaronder de tekst: potentiële patiënt? En rechts onder, een triest lachende koning in rood gewaad, jas van hermelijn, met een gele kroon. Daarnaast: potentiële vrijwilliger?
Illustratie: Leontine Hoogeweegen, www.tienstekenlab.nl

Potentiële vrijwilligers

Als adviseur bij PGOsupport faciliteer ik een groepje vrijwillige bestuurders van zeven patiënten- en gehandicaptenorganisaties. De zoektocht naar potentiële vrijwilligers is frustrerend. 

Omtrekkende beweging

In ons groepje onderdrukken we de neiging om direct aan oplossingen te denken. Er bestaat geen wondermiddel voor moeilijk oplosbare vragen. Geen blik vrijwilligers voorradig. Noch een kopieer-plak oplossing. Allemaal al eens geprobeerd. Werkt niet meer.

Newton vroeg zich af, toen een appel uit de boom viel: hoe komt het dat de sterren niet uit de hemel vallen? Daar danken we de zwaartekracht-theorie aan. Zoiets willen wij ook ontdekken: waarom de vrijwillige sterren niet in onze schoot vallen.

We maken een omtrekkende beweging naar mogelijke oplossingen. We stellen vragen waar niet meteen een antwoord op te geven valt. Vragen die aan het denken zetten. Vragen die dusdanig verrassend zijn dat ze nieuwe inzichten geven.

Het blijft stil. In de schoenen gaan staan van een potentiële vrijwilliger is lastiger dan zeggen wat de organisatie nodig heeft.

Jolanda van Dijk

Gedachtenexpirement

"Stel, ik wil vrijwilligerswerk doen, hoe vind ik jullie organisatie?", vraag ik. "En wat denken jullie dat ik zoek? En welke motieven heb ik?" Het blijft stil. In de schoenen gaan staan van een potentiële vrijwilliger is lastiger dan zeggen wat de organisatie nodig heeft. Het profiel van een kandidaat ligt er namelijk al. "En de jongeren komen toch niet en mensen willen zich nu eenmaal niet…" Ah, de handrem wordt aangetrokken. Piepend komen we tot stilstand.

Hoe krijgen we de rem eraf?

Voorzichtig formuleert de eerste een antwoord. Meer antwoorden komen. Een gesprek komt op gang, hardop denkend. De hersenen kraken, soms zelfs hoorbaar. Soms vallen we stil. Tja, daar vraag je zo wat. We formuleren en herformuleren en proberen steeds dichter bij de kern te komen. Dan kan de rem weer los. Tot de volgende hobbel.

Stap voor stap

Deze ontdekkingsreis is een uitdaging. Tot voor kort gaven we elkaar tips, opgedaan uit eigen ervaring of uit toolkits. Maar deze lijstjes leveren weinig meer op. Er is iets anders nodig. Bewust vragen stellen waarbij we oprecht nieuwsgierig zijn naar de antwoorden helpt ons hierbij. Plus, luisteren naar elkaars antwoorden en niet terugschrikken voor andere denkpatronen. 
En als we dan een antwoord vinden waarvan we denken: 'ja, dit heeft potentie', dan gaan we dat verder uitwerken. En in praktijk brengen. Experimenteren.