Ga naar de hoofdcontent Pijl naar beneden icoon
Bart Borsje

Bart Borsje

adviseur digitale toegankelijkheid

Je website toegankelijk maken: wie zet je in?

Recentelijk schreef ik een videoscript voor een online leermodule over digitale toegankelijkheid. In de video leg ik een aantal veel voorkomende fouten bij het toegankelijk maken van een website uit. Fouten die voorkomen kunnen worden door het tijdig inschakelen van de juiste proefpersonen. Maar wie zijn dat dan? Juist hierover verschillen vaak de meningen.

Je ziet op een illustratie in zwarte inkt en aquarelverf drie mensen. In het midden zit een man in een rolstoel achter een grote computer op een tafeltje. Er hangt een spraakcomputer voor zijn borst. Geschrokken kijkt hij omhoog naar de vrouw rechts van hem die met haar armen zwaait terwijl ze ‘Pak die muis!!’ schreeuwt. De vrouw draagt een zwarte zonnebril. ‘Te eh… laat’, antwoordt de man met de spraakcomputer. Links van hem zit een man met zijn handen voor zijn gezicht. Ook hij zit in een rolstoel. Een rode bloem hangt slap uit zijn borstzak omlaag.
Illustratie: Leontine Hoogeweegen, www.leontinehoogeweegen.com

Werk voor experts?

Digitale toegankelijkheid gaat over de toegang tot digitale informatie en diensten voor iedereen. Mensen met een auditieve, fysieke, visuele of andere functiebeperking moeten digitale omgevingen zoals websites, patiëntenportalen en apps even goed kunnen gebruiken als ieder ander. Vaak wordt gedacht dat dit vooral technisch een ingewikkeld probleem is. Dus iets om op te lossen door experts. Die weten immers alles over de internationale richtlijnen, het toepassen van de succescriteria en hoe je dit met diverse tools kunt testen op toegankelijkheid. Het standaardadvies van de expert luidt dan ook: huur een expert in!

Het standaardadvies van de expert luidt dan ook: huur een expert in!

Vraag ervaringsdeskundigen

Je voelt het al aankomen. Ik denk daar anders over. Laat ik duidelijk zijn. Een expert inschakelen is zeker slim, maar schakel vooral ook de mensen in die uit eigen ervaring kunnen aangeven waarbij zij door hun functiebeperking hinder ervaren. Dat bepleiten we ook in onze handreiking voor toegankelijke digitale zorg. Het beste is om juist die mensen te selecteren, die namens de hele groep goed kunnen aangeven welke drempels online worden ervaren. Laat ik een voorbeeld geven.

Al snel gaat het mis

In de video in de leermodule laat ik een website zien waarop je een test kunt doen om je digitale vaardigheid in kaart te brengen. Je zou verwachten dat juist een website met een dergelijk doel toegankelijk is voor iedereen. Maar bij de eerste vraag gaat het al mis. Die kun je alleen beantwoorden door je muis te gebruiken. En dat doen blinden nou net niet. Die gebruiken hun toetsenbord en geen muis.

 In de test word je als gebruiker ook nog onder druk gezet. Je hebt maar een halve minuut de tijd voor het geven van je antwoord. De sitebouwers hebben er blijkbaar niet bij stilgestaan dat mensen met bijvoorbeeld een hoge dwarslaesie een slechte hand-oogcoördinatie hebben. Die redden het niet om in dat korte tijdsbestek de vraag te beantwoorden.

Proefpersonen zou je moeten trainen, zodat zij als ervaringsdeskundigen namens een groep kunnen spreken.

Spreken namens de groep

Het tegenargument van experts luidt dan dat proefpersonen vaak alleen hun eigen ervaringen benoemen. Je past dan je site aan door het oplossen van individuele problemen. Dat kan ertoe leiden dat je bijvoorbeeld een lettertype kiest dat die ene proefpersoon prettig vindt, maar die voor vele andere mensen met een functiebeperking ontoegankelijk is. Daar zit inderdaad een zeker risico in. Daarom vind ik ook dat je proefpersonen moet trainen, zodat zij als ervaringsdeskundigen namens een groep kunnen spreken over digitale toegankelijkheid.

Bij de keuze van in te zetten ervaringsdeskundigen moet bovendien per klus goed worden gekeken wie het meest geschikt is. Iemand met lage digitale vaardigheden loopt immers tegen hele andere problemen aan dan een digitaal vaardig proefpersoon.

Gebruiksvriendelijk

Het grote voordeel van opgeleide proefpersonen is dat zij de website - naast toegankelijkheid - ook kunnen beoordelen op gebruiksvriendelijkheid. Want ook dit kun je met training leren. De website wordt straks immers door vele mensen gebruikt. Een toegankelijk gebouwde site kan zeer ongebruiksvriendelijk zijn, en andersom. Het verschil zit ‘m vaak in de aan- of afwezigheid van vindbare, heldere en eenduidige instructies op je website. Gebruikers willen snel weten wat er van hen verwacht wordt. Met de inzet van de juiste proefpersonen kun je dit aspect meteen meenemen.

Het grote voordeel van opgeleide proefpersonen is dat zij de website ook kunnen beoordelen op gebruiksvriendelijkheid.

Advies

Kortom: ik ben een voorstander van het inzetten van proefpersonen. Die proefpersonen moet je wel goed selecteren op hun vaardigheden en achtergrond. Zij doorlopen ook gerichte trainingen om echt een ervaringsdeskundige te worden, die zowel de toegankelijkheid als de gebruiksvriendelijkheid van websites onderzoeken. En om het gehele proces goed te begeleiden, huur je een expert in met kennis van de richtlijnen voor digitale toegankelijkheid.

Vrees jij dat je website onvoldoende toegankelijk is, maar zie je op tegen het proces van aanpassen? Neem contact met mij op en maak een afspraak!

Wil je meer weten over het toegankelijk maken van je website?

Bart Borsje, adviseur digitale toegankelijkheid, geeft je hierover graag advies.

Neem contact met mij op