Ga naar de hoofdcontent Pijl naar beneden icoon

Lotgenotencontact op recept

Lotgenotencontact is een waardevolle aanvulling op professionele hulp. Zorgprofessionals zouden het vaker moeten aanraden, omdat het werkt. Dat is de belangrijkste aanbeveling uit een onderzoek naar de meerwaarde van lotgenotencontact.

Positieve effecten op gezondheid

Lotgenotencontact heeft positieve effecten op gezondheid. Dat geldt voor alle vormen van lotgenotencontact: face-to-face, online en via telecommunicatie. Zorgverleners zouden vaker lotgenotencontact kunnen aanraden. Bij regelmatig contact hebben mensen meer baat dan wanneer het contact incidenteel plaatsvindt. Daarom is het goed om lotgenotencontact met regelmaat aan te bieden.

Patiëntenorganisaties en lotgenotencontact

Patiënten en hun organisaties weten het allang: lotgenotencontact heeft positieve effecten. Het is niet voor niets een belangrijke activiteit van vrijwel alle patiëntenorganisaties.

Veel vraag naar cursussen lotgenotencontact

Dat is ook terug te zien in ons cursusaanbod én in het aantal deelnemers. Bijna 20% van alle cursusdeelnemers vorig jaar, volgde een van onze cursussen lotgenotencontact. De cursisten leren hoe ze gesprekken met en tussen lotgenoten goed kunnen begeleiden, in een bijeenkomst of online.

Anneke Helder en collega-trainers geven deze cursussen al meer dan 10 jaar.

Afstudeeronderzoek verpleegkundestudenten

Maar is er ook enig wetenschappelijk bewijs voor die veronderstelde meerwaarde? Anneke nam het initiatief om dat uit te zoeken. Angeliek Loer en Sarah Hielema, 2 studenten verpleegkunde aan de Hanzehogeschool Groningen, gingen met de opdracht aan de slag.

Twee studenten van de Hanzehogeschool Groningen vertellen over hun onderzoek naar de effecten van lotgenotencontact op de gezondheid.
Studenten verpleegkunde Angeliek en Sarah presenteren de uitkomsten van hun onderzoek

Voor hun afstudeerproject onderzochten zij of er daadwerkelijk bewijs is dat lotgenotencontact de ervaren gezondheid bevordert.

Wat is lotgenotencontact?

Angeliek en Sarah definiëren lotgenotencontact als: een (georganiseerde) vorm van zelfhulp op vrijwillige basis zonder de aanwezigheid van een professionele hulpverlener. Het biedt emotionele steun en de mogelijkheid tot het delen van kennis. Hierbij gaat het om herkenning en erkenning, dus geen therapie of herstel.

Bij lotgenotencontact gaat het om herkenning en erkenning.

definitie lotgenotencontact in het onderzoek van de 2 verpleegkundestudenten

Opzet onderzoek

De studenten doorzochten een aantal onderzoeksdatabanken naar literatuur over lotgenotencontact. Daarbij selecteerden ze onderzoeken die voldeden aan de volgende kenmerken:

  • van 2004 tot nu
  • internationaal of Nederlands
  • volwassen doelgroepen van 18 jaar en ouder
  • onderzoek onder deelnemers zelf, geen naasten of familie.

Daarnaast keken ze onder meer naar de medische effecten van lotgenotencontact volgens zorgprofessionals en of er aspecten van positieve gezondheid aan de orde zijn.

Ze vonden 10 onderzoeksartikelen die aan hun selectiecriteria voldeden. De onderzoeken zijn uitgevoerd in verschillende landen en onder mensen met heel diverse aandoeningen. Van mensen met boulimia tot borstkanker en postnatale depressie.

Lotgenotencontact en positieve gezondheid

De studenten keken naar de effecten van lotgenotencontact op de ervaren gezondheid. Ziek zijn gaat over veel meer dan medische zaken. Het gaat over veerkracht, over omgaan met je situatie. De studenten volgen daarbij de visie van Machteld Huber, positieve gezondheid: “Gezondheid is het vermogen om je aan te passen en je eigen regie te voeren in het licht van de sociale, fysieke en emotionele uitdagingen van het leven.”

Effecten op alle aspecten

Positieve gezondheid omvat 6 aspecten. Enkele resultaten per aspect zijn bijvoorbeeld:

  • Lichaamsfuncties: daling in bloeddruk en gewicht, motivatie tot meer en beter bewegen
  • Mentaal welbevinden: afname van angst, ondervinden van psychologische stabiliteit
  • Zingeving: emotionele situaties beter begrijpen en accepteren
  • Kwaliteit van leven: afname van depressieve klachten, meer kunnen genieten
  • Meedoen: minder eenzaam, meer sociale ondersteuning
  • Dagelijks functioneren: beter omgaan met gezondheidsproblemen, afname van stress.

Uit de gevonden literatuur blijkt dat lotgenotencontact positief resultaat heeft op alle 6 aspecten. De studenten vonden het meeste resultaat op mentaal welbevinden, kwaliteit van leven en meedoen.

Presentatie onderzoeksresultaten

Angeliek en Sarah presenteerden de resultaten tijdens een drukbezochte bijeenkomst bij PGOsupport. De 50 deelnemers pasten amper in de zaal. Nog eens 50 mensen volgden de livestream.

Een waardevol onderzoek met relevante uitkomsten voor patiëntenorganisaties en voor zorgverleners, was unaniem de conclusie van de zaal. De docentbegeleider van de studenten onderstreepte dat. Ze complimenteerde de studenten met hun afstudeeronderzoek en met de prima presentatie. Ze studeren af met een 9 voor hun onderzoek.

Download het onderzoeksverslag

Je kunt het onderzoeksverslag van de studenten downloaden via de website van Anneke Helder.

Meer over lotgenotencontact

Meer weten over lotgenotencontact?

Jolanda van Dijk helpt je graag verder!

mail, bel of app Jolanda: 06 3894 9836