Ga naar de hoofdcontent Pijl naar beneden icoon
Jolanda van Dijk

Jolanda van Dijk

adviseur organisatieontwikkeling

Minder van hetzelfde

De eerste keer was ik beschroomd, nu ben ik blij omdat het de rijen voor de damestoiletten verkort. Stiekem ben ik benieuwd of de zogenaamde ‘pisbakgesprekken’ zijn verstomd, maar daar ben ik nog niet achter. Hoe dan ook: het is een feit dat we steeds vaker genderneutraal toiletteren. Sociale gelijkheid: hoe creëren we precies dàt ook binnen (patiënten)organisaties?

Op deze illustratie in inkt en aquarelverf zie je drie oudere vrouwen naast elkaar hun handen wassen. Er hangen 5 spiegels aan de muur, waaronder vijf kranen, boven één langgerekte wasbak. Een vierde, eveneens oudere vrouw heeft zich omgedraaid en kijkt naar de overkant van de ruimte. Daar verschoont een jonge, sportieve bruine man met hanenkam en tattoo zijn baby. Het kind schudt ondanks zijn poepluier vrolijk in het rond met een rammelaar. Ook de man ziet er content uit. De vrouwen, wiens gezichtsuitdrukkingen in de verschillende spiegels te lezen zijn, kijken van links naar rechts: chagrijnig, nukkig, licht geamuseerd tot vertederd (de omgedraaide vrouw). Het is een gender-neutrale opfrisruimte.
Illustratie: Leontine Hoogeweegen, www.leontinehoogeweegen.com

Allemaal hetzelfde 

Tijdens de ledendag van een patiëntenorganisatie wordt mijn beeld bevestigd: op een paar uitzonderingen na, lijkt iedereen op elkaar. Treft deze aandoening alleen blanke 65-plussers? Wat een bijzondere aandoening moet dat zijn. Meestal discrimineert een ziekte niet, dus: waar is de variatie?  

Referentiekaders 

Hier en daar wordt moedig geprobeerd te verjongen of te verkleuren, met wisselend succes. Wat niet helpt is dat deze pogingen vanuit de eigen referentiekaders worden ondernomen. Daar herkennen ‘anderen’ zich niet in, en herkenning is vaak juist wat we zoeken als we ons willen aansluiten bij een groep. 

Wat ook niet helpt is het blijven herkauwen dat het niet lukt, dat ‘ze’ gewoon niet willen en daarom de moed wordt opgegeven. Dat helpt zeker niet.  

Hier en daar wordt moedig geprobeerd te verjongen of te verkleuren, met wisselend succes.

Bereik 

Toch is er veel te zeggen voor meer smaken binnen een organisatie. Het is belangrijk om een zo groot en breed mogelijk bereik te hebben onder je achterban. Zodat je niet meer spreekt namens een klein deel, maar als woordvoerder kunt optreden namens een grote, diverse en inclusieve groep.  

Zekerheden 

Ik vraag me daarom af: wat maakt nu dat organisaties zo weinig moeite doen om aantrekkelijk te zijn voor iedereen? Wat is er te verliezen?  
Natuurlijk, je moet letterlijk ruimte maken. Je ontkomt er niet aan om de inhoud van je werk, je rituelen en gewoontes gedeeltelijk (of geheel) uit handen te geven. Je wordt geconfronteerd met je eigen opvattingen en ideeën, want jouw bestaande vanzelfsprekendheden gelden niet voor iedereen. Zodat je afscheid moet nemen van je opgebouwde zekerheden en controle.  

Wat maakt nu dat organisaties zo weinig moeite doen om aantrekkelijk te zijn voor iedereen? Wat is er te verliezen?

Positieve keuze 

Wil je als organisatie echt divers worden, dan zul je moeite moeten doen. Nodig juist de mensen uit die niet op je lijken. Vraag een groep jongeren om hun eigen activiteit vorm te geven. Werk samen met een organisatie die al met de door jouw gewenste groepen werkt - bijvoorbeeld vluchtelingenwerk. En weet: hoe sterker en positiever je keuze is voor het betrekken van de gehéle doelgroep, hoe gemakkelijker je de bijbehorende teleurstellingen ook kunt dragen.  

Niet als lid 

Na je inspanning, als de diversiteit zichtbaar wordt, ben je er nog niet. Wat je vooral niet moet doen is bij de eerste voorstellen zeggen: “Dat is niet zo’n goed idee, want….”. Of: “Dat moeten we eerst in het bestuur goedkeuren.”.

Ruimte maken is óók je mening soms voor je houden. Laat mensen hun gang gaan.

Ruimte maken is óók je mening soms voor je houden. Laat mensen hun gang gaan. En sta open voor de verrassing wanneer iets wèl werkt, dat het dus wel degelijk anders kan, en dat dit energie geeft omdat het nieuwe oplossingen en ingevingen brengt. Laat je vooral ook verrassen dat deze nieuwe mensen ook weer andere mensen aantrekken. Niet per se als lid. Want ook dat is een concept behorende bij een bepaalde cultuur, en mag losgelaten worden. Of is dat nog te revolutionair? 

Meedenken

Zie je ook de noodzaak van verbreden, verjongen, verkleuren en de organisatie openstellen voor een bredere groep? Ga je daarmee aan de slag? Wij denken graag met je mee! 

Wil jij ook een zo groot en breed mogelijk bereik onder je achterban?

Ik denk graag met je mee!