Ga naar de hoofdcontent Pijl naar beneden icoon
Jolanda van Dijk

Jolanda van Dijk

adviseur organisatieontwikkeling

Moeilijk doen

“Wij willen zorgverleners bereiken. Mijn bestuur heeft hier goed over nagedacht en opdracht gegeven om een plan te maken. Ik las dat jullie daar verstand van hebben. Wanneer kan het klaar zijn, we hebben nogal haast?”

Ik wil niet meteen het enthousiasme temperen, maar ik heb meer informatie nodig om mee te kunnen denken. Maar hoe meer ik vraag, hoe korter de reacties worden.

Met het eindproduct voor ogen wil de beleidsmedewerker snel resultaat. Waarom dan toch die vragen?

Dit is een illustratie van aquarelverf en zwarte inkt. Op de tekening zie je drie oudere vrouwen aan tafel zitten. Achter hen hangt een bakelieten telefoon aan de muur. Links in beeld: een stevige vrouw, paars permanentje, Chaneljasje, Hippe, grote, lichtblauwe bril. Gouden juwelen in oren, om polsen en haar pafferige handen in elkaar gestrengeld om de voet van een groot glas witte wijn. ‘DE CLUB MOET OP TWITTER’, zegt ze met een geschrokken blik. In het midden: een magere, groen uitgeslagen vrouw, zwart jasje, witte blouse, rode lippen en oorknoppen. Voor haar: twee koppen met restjes koffie. ‘WE MOETEN JONG’, zegt deze. Rechts in beeld: een hoogblonde, wulpse vrouw, ogenschijnlijk jonger, maar als je goed kijkt zie je dat ze niet veel van leeftijd verschilt met de andere twee. In haar armen 4 klauterende katten. ‘HEB IK EEN MANNETJE VOOR!’ zegt ze.
Illustratie: Leontine Hoogeweegen, www.tienstekenlab.nl

Moeilijk doen

Een diepe zucht ontsnapt hem. ’Mens, doe niet zo moeilijk’ hoor ik hem denken, als ik vraag wat de genoemde doelgroep wil van de organisatie. Het begint hem te dagen dat hij zijn telefonische opdracht niet kwijt kan.

Doe ik moeilijk? In zijn ogen wel. Maar niet om te pesten of te traineren. Voor een goed advies is informatie nodig, en context. Voor oplossingen die je al kent hoef je bij mij niet aan te kloppen. Die liggen meestal in de la.

Met afgemeten stem maakt hij een afspraak om een gesprek te voeren.

’Mens, doe niet zo moeilijk’ hoor ik hem denken, als ik vraag wat de genoemde doelgroep wil van de organisatie.

Glashelder plan

Bij een kop koffie krijg ik antwoorden: de organisatie heeft al eerder geprobeerd zorgverleners te betrekken, maar dat lukte niet. Niemand voelde zich verantwoordelijk dus bleef het bij ‘praten over’ en wat halfslachtige LinkedIn-uitnodigingen. Momenteel zit het bestuur niet op een lijn over de manier waarop deze doelgroep het best bereikt kan worden. De betaalde medewerker wil zich juist richten op het betrekken van meer vrijwilligers. Daarom wil het bestuur een glashelder plan waar iedereen zich aan gaat houden.

“En hoe gaat het bestuur dat afdwingen?” Het blijft stil.

Toekomstdroom

“Stel je voor, het is 2023 en het is gelukt: de nieuwe doelgroep is bereikt. Waar ben je trots op en wat hebben jullie dan precies bereikt?” Na even nagedacht te hebben komen de zinnen steeds sneller: “In 2023 zijn we zichtbaar en weten mensen ons goed te vinden; we hebben een diverse groep vrijwilligers en de zorgverleners zijn blij met wat wij doen. We kunnen de ervaringen van onze achterban met hun ziekte op meerdere plekken inbrengen: bij opleidingen, in ziekenhuizen en bij UWV’s. Ze kunnen niet meer om ons heen. Wij staan op de kaart.”
Mijn gesprekspartner kijkt me stralend aan.

“En hoe gaat het bestuur dat afdwingen?” Het blijft stil.

Goede voorbeelden

“En om jouw droom te verwezenlijken hebben jullie dat plan nodig?” vraag ik. Hij knikt.
“En waar dromen de zorgverleners van? En jullie vrijwilligers?” Weer een zucht.

Dan veert hij op. “Voorbeelden van andere organisaties, hebben jullie die? Kan ik die meenemen?”
Natuurlijk hebben we die, maar de ervaring leert dat het 1 op 1 gebruik van best practices weinig oplevert. Omdat je er altijd nog zelf aan moet sleutelen. En vooral, omdat je bij een best practice het eindproduct ziet, maar niet het tijdrovende en voor het eindresultaat noodzakelijke ontwikkelproces dat eraan vooraf ging.

Deskundige vragen

Als je dieper in een vraag duikt, zie je beter wat er nodig is. Zodat je daadwerkelijke verandering teweeg kunt brengen. Betrek een onafhankelijk deskundige om voorbij de voor de hand liggende oplossingen te komen en creëer zo een grotere kans op succes. De vragen kunnen onplezierig overkomen en opgevat worden als kritiek. Of als oponthoud en tijdverspilling. Maar ze helpen je een stevig fundament te leggen.

“En waar dromen de zorgverleners van? En jullie vrijwilligers?” Weer een zucht.

Fout voorkomen

Met mijn gesprekspartner kom ik tot de volgende afspraak: hij gaat, gezamenlijk binnen de organisatie, in kaart brengen of dit de te bereiken doelgroep is, wat deze mensen willen en wie verantwoordelijk wordt voor het contact met deze groep.

Schoorvoetend zegt mijn gesprekspartner dat hij hoopte dat het sneller zou gaan. Maar hij ziet in dat deze stap nodig is om verder te kunnen komen dan de vorige keer.
Hij gaat terug naar het bestuur met deze opdracht. Daarna neemt hij contact op met mij voor het vervolg.
 

Het gaat niet vanzelf...
Ook het schrijven van een blog is niet iets wat snel gaat of vanzelf ontstaat. Samen met Leontine Hoogewegen, de vaste illustrator en mijn ‘blog-maatje’, wil ik laten zien dat ook wij door een proces gaan om voorbij de voor de hand liggende teksten en beelden te komen. Verdieping aanbrengen kost energie en tijd. Maar het geeft veel plezier en een beter resultaat. We brachten het proces om deze blog en blogtekening te maken illustratief in kaart: bekijk het maakproces.