Ga naar de hoofdcontent Pijl naar beneden icoon
Gevolgen coronamaatregelen voor onze dienstverlening
Jolanda van Dijk

Jolanda van Dijk

adviseur organisatieontwikkeling

Samenwerken is overschat

Je kunt wel inpakken wanneer je tijdens een sollicitatiegesprek bekent dat je graag alleen werkt en niet alles in teamverband wilt doen. Samenwerken is de heilige graal van organisaties. Terwijl het tijdrovend is en lang niet altijd iets toevoegt. Als doel op zich is samenwerken onzinnig. Als middel kan het nuttig zijn. Hieronder beschrijf ik wanneer je vooral niet moet samenwerken en wanneer het wel verstandig is.

In deze illustratie zie je vier leden van een orkest (drie houtblazers en een violiste) geremd in hun spel. Je ziet vier geschrokken gezichten. Ze kunnen niet verder omdat de twee dirigenten voor hun neus zich misdragen. ‘En nu ik!’ roept de ene gretig terwijl de ander zich duidelijk niet de kaas van zijn brood laat eten en door wil met zijn leiderschap.
Illustratie: Leontine Hoogeweegen, www.leontinehoogeweegen.com

Kun je nee zeggen?

“We kunnen met goed fatsoen geen nee zeggen” hoor ik de voorzitter zeggen. Een nieuwe organisatie is opgericht met op de achtergrond een grote geldschieter. De suggestie dat er veel geld te besteden is, sijpelt door gesprekken heen. Kun je dan ‘nee’ zeggen als je gevraagd wordt samen te werken rond het thema voorlichting?

Niet meteen ‘ja’ zeggen

Daar zit de angel: je laat je verleiden omdat de ander mogelijk iets te bieden heeft. En voordat je het weet, is er ‘ja’ gezegd. Zonder te weten wat er precies gevraagd wordt. Zonder verkenning of je organisatie er daadwerkelijk beter van wordt. Dat is niet slim. Je doet er verstandiger aan om te beoordelen wat de samenwerking bijdraagt aan jouw doelen. En wat het je organisatie kost aan menskracht en middelen.

Daar zit de angel: je laat je verleiden omdat de ander mogelijk iets te bieden heeft.

Neem je tijd

Hoe moeilijk het ook is om de vragende partij te melden nog even geduld te hebben, toch is het verstandig om als bestuur juist dat te doen. Om eerst stil te staan bij de vraag en deze te beoordelen. Om antwoorden te formuleren op vragen als:

  • Is er een gezamenlijk doel?
  • Past dit doel in onze strategie?
  • Wat zijn de belangen van de ander en van onszelf?
  • Wat hebben we van elkaar nodig?
  • Wat zijn de verwachtingen over en weer?
  • Kunnen we ook zonder de andere partij ons doel behalen?

Want laten we eerlijk zijn: als je je doel ook alleen kunt behalen, waarom zou je dan samenwerken?

Laten we eerlijk zijn: als je je doel ook alleen kunt behalen, waarom zou je dan samenwerken?

Laat je niet leiden door je emoties

Het neutraal beantwoorden van bovenstaande vragen lijkt eenvoudiger dan het is. Emoties spelen vaak een rol. Daardoor kunnen de bestuursleden tot uiteenlopende en mogelijk tegengestelde antwoorden komen. De individuele relatie met de vragende partij, de mate van vertrouwen of wantrouwen, de impliciete verwachtingen, maar ook ervaringen uit het verleden kleuren de verschillen.

Per slot van rekening heeft ieder mens een eigen beeld van samenwerking. Van een zakelijke overeenkomst tot een geromantiseerde Hollywoodfilm.

Van toegevoegde waarde

Stel dat het interne gesprek uitmondt in een positieve beoordeling. Je kunt het niet alleen, er is een gezamenlijk doel en je hebt elkaars expertise nodig. Het is mogelijk de belangen van beide partijen te dienen en de verwachtingen van elkaar zijn duidelijk. Dan is de conclusie helder: deze samenwerking is van toegevoegde waarde. Doen!

Is de conclusie dat de samenwerking van toegevoegde waarde is? Doen!

Maak afspraken over rol- en taakverdeling, over tijdspaden en verantwoordelijkheden. Blijf alert gedurende dit proces. Blijft het halen en brengen in evenwicht en is er telkens waardering voor elkaars inspanning?

Het loopt stroef

Ondanks dat je de juiste dingen doet, kan het gebeuren dat je na een tijdje merkt dat de samenwerking stroef verloopt. Vergaderingen volgen elkaar op zonder dat er iets gedaan wordt. Mensen houden zich niet aan afspraken of berijden eindeloos hetzelfde stokpaardje. Het kost alleen nog maar energie.

Voor je het weet moet er aan teambuilding gedaan worden…

Stekker eruit

Een goede samenwerking gaat ergens over. Dan en alleen dan kan het slagen. Wanneer je merkt dat het niet meer lekker loopt, keer dan terug naar het doel. Is dat nog voor iedereen belangrijk? En kijk meteen naar de andere punten van het vragenlijstje. Corrigeer de afspraken waar nodig.

Een goede samenwerking gaat ergens over. Dan en alleen dan kan het slagen.

Constateer je dat er veranderingen zijn gekomen in doel, aanvullende competenties of belangen? Dient jullie samenwerking het doel niet meer? Stoppen. Stekker eruit. Niet doormodderen.

Immers: als je elkaar niet nodig hebt om het doel te behalen, waarom zou je dan samenwerken?

Wil je stoppen met samenwerken of een samenwerking beter laten verlopen? Bel me gerust. Dan neem ik de vragen met je door.

Heb je vragen over je samenwerking met andere organisaties?

Stel ze aan Jolanda van Dijk

Neem contact op met Jolanda