Ga naar de hoofdcontent Pijl naar beneden
Jolanda van Dijk

Jolanda van Dijk

adviseur organisatieontwikkeling

Van 't padje af

Nerveus stap ik het podium op. “Mijn vader heeft vanmorgen een hartinfarct gehad en ligt nu in het ziekenhuis. Gelukkig is mijn jongste broer er nu. Maar jullie begrijpen… ik moet even schakelen. Sorry dat ik de planning nu in de war gooi.” Uit de zaal klinken woorden van medelijden en aanmoediging. Ik voel begrip.

De presentatie over mantelzorg loopt gesmeerd. De zaal is alert en stelt na afloop veel vragen. Tot slot krijg ik een daverend applaus. Nooit heb ik zoveel succes gehad met een presentatie. Ik ben opgetogen, wat een impact.

Niet te gek

Een ander voorbeeld: Een organisatie, die al drie jaar een voorzitter zoekt, stuur ik een voorbeeld van een totaal andere vacaturetekst. Als reactie krijg ik een geagiteerd: ‘Wat een ongepaste stijl, zo doen wij dat niet’. Zijn collega-bestuurder had eerder opgemerkt: “misschien moeten we eens iets anders proberen, want onze werving heeft geen resultaat.” Maar om nou totaal iets anders te doen? Het moet niet te gek worden.

Wat mij fascineert is dat we zo graag in onze eigen groef blijven. We willen wel iets anders proberen, maar het schrikt ook af.

Koudwatervrees

Wat mij fascineert is dat we zo graag in onze eigen groef blijven. We willen wel iets anders proberen, maar het schrikt ook af. We doen het al jaren zo en “heb jij ooit een klacht gehoord?” Vragen we advies, dan mag dat niet te afwijkend zijn. Liever herkenbaar en veilig. Liever meer ons best doen met dat wat we al kennen, zelfs als dat geen resultaat heeft. De angst voor het onbekende is blijkbaar te groot. Of we zetten een aarzelende stap en schrikken. Koudwatervrees: snel terug naar bekend terrein.

Creëren

Uit die eigen gewoonte breken is spannend. De eerste stap zetten in een andere richting vraagt om lef. Want die stemmetjes in je eigen hoofd gaan meteen kakelen: je zet jezelf voor gek, niemand neemt je meer serieus, je raakt je baan kwijt, je raakt je leden kwijt, van ’t padje af.

Terwijl mijn ervaring is dat het kiezen voor een nieuwe, eigen weg, veel oplevert. In ieder geval verrassingen. Uit de groef stappen creëert ruimte omdat je direct wordt geconfronteerd met onbekende zaken en je opnieuw moet leren reageren en handelen. De routine verdwijnt waardoor andere actie nodig is.

De eerste stap zetten in een andere richting vraagt om lef. Want die stemmetjes in je eigen hoofd gaan meteen kakelen.

Stemmetjes negeren

Net als bij het voorbeeld van mijn presentatie. Er zouden die dag vier presentaties gehouden worden over mantelzorg. Tijdens de voorbereiding nam ik me voor om niet te doen wat ik altijd deed: de groef van feitelijke informatie in een PowerPoint en met stelligheid benadrukken hoe belangrijk aandacht voor dit onderwerp is. Mijn keuze: het opvoeren van een acute mantelzorgsituatie om de zaal schrik aan te jagen.
Het voorbeeld van mijn vader was echt, alleen niet van die dag maar van een half jaar eerder. De emotie was ook echt: ik kon de paniek van het telefoontje van toen zo weer oproepen. Aangevuld met adrenaline: wat als ze mij na afloop van de presentatie verwijten zouden maken. Wat als…. Met moeite negeerde ik de stemmetjes in mijn hoofd.

Na afloop, toen de zaal doorkreeg dat ik op dat moment geen acute mantelzorger was, kreeg ik positieve reacties. Bij velen was de informatie voor het eerst voelbaar gemaakt. Dat wat beleidsnotities jarenlang niet voor elkaar hadden gekregen.

Beginnen

Wat het mij leerde? Dat uit mijn groef stappen spannend is en dat ik mijn eigen gewoontes en de stemmetjes bewust kan negeren. Mij helpt het om te stoppen met twijfelen door daadwerkelijk de eerste stap te zetten. En dan nog een stap, en nog een. Beginnen, hoe aarzelend ook, brengt verandering teweeg.

Verlaat jij je groef? Ik ben benieuwd hoe.

Wil je jouw groef verlaten en heb je een duwtje nodig: ik help je graag bij het betreden van nieuwe paden.

Op deze illustratie (zwarte inkt en kleurpotlood) zie je mensen in een groot theater zitten. Op de achtergrond zien we iemand op het podium met brede gebaren vertellen. Achter hem pronkt op een groot scherm: Succestip 4: Blijf verrassend! In het publiek liggen mensen te slapen. Anderen kijken op mobiele telefoons. Twee mensen zijn ingekleurd: een man met een kalend hoofd en een vrouw met blonde krullen. Ze kijken elkaar ontstemd aan. De man zegt: ‘Let op, zo komt een grap over ‘n banaan…’
Illustratie: Leontine Hoogeweegen, www.tienstekenlab.nl

 

Deel dit artikel